Tranh sơn dầu là loại tranh sử dụng sơn dầu làm màu vẽ để tạo nên một bức tranh. Hiện nay tranh sơn dầu và tranh màu nước là 2 loại tranh phổ biến nhất trên thị trường, tuy nhiên nếu xét về màu sắc, độ bền thì tranh sơn dầu chiếm ưu thế hơn.
Tranh sơn dầu không phải là một dòng tranh mới mà nó đã trải qua một khoảng thời gian lịch sử khá dài khi xuất hiện ở thế kỷ 5. Những bức tranh sơn dầu đầu tiên có tuổi đời lâu nhất được biết đến có từ năm 650 sau công nguyên và được tìm thấy tại thung lũng Bamiyan thuộc Afghanistan. Bức tranh sơn dầu này sử dụng dầu hạt óc chó và hoa anh túc. Hai trong số những bức tranh sơn dầu phát hiện ở hang động tại Bamiyan (Afghanistan). Dù sơn dầu là chất liệu mới du nhập vào Việt Nam nhưng rất nhiều họa sĩ nước ta đã thành công với nó.